واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

459

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

داد . در نتيجه كاوس غافلگير شده ناچار سر به اطاعت نهاد . فضل با تركان به صحرا هجرت كرده در آنجا پيمان شكست و ايشان را ترك گفته به تازيان پيوست . تركان در صحرا از تشنگى هلاك شدند . كاوس به بغداد رفت و اسلام آورد و در حكومت آن ناحيه ابقاء شد . حيدر مقام او را به ارث برد « 1 » و بعدها اول شخص در - بار خليفه شد و تحت نام افشين شهرت عظيمى بهم زد ( افشين - لقب شاهان اسروشنه است ) . افشين در سال 227 هجرى / 841 ميلادى اعدام شد . ولى دودمان وى تا سال 280 هجرى / 893 ميلادى كماكان در اسروشنه فرمانفرمائى داشت . در موزهء ارميتاژ پطروگراد سكه‌هائى بنام آخرين افشين اسروشنه يعنى سير بن عبد اللّه كه در سال 279 هجرى ضرب شده و يك سكهء اسمعيل سامانى كه به سال 280 هجرى در اسروشنه زده شده موجود است « 2 » انتصاب احمد بن ابو خالد كه يكى از عوامل اصلى عروج طاهريان بوده ، بىشك بسيار مطبوع طبع طلحه واقع شد . زيرا كه وى عطاياى كريمانه - اى به آن سردار عرب و دبير وى بخشيد . به گفتهء ميرخواند « 3 » ، احمد بن ابو خالد حامى سامانيان نيز بوده و حكومت احمد بن اسد را در فرغانه احياء و استوار ساخت و « دشمنان دين » را از آنجا طرد كرد . بلاذرى انقياد كامل فرغانه - يعنى كاسان و اورست را « 4 » - به نوح بن اسد نسبت مىدهد ولى اين واقعه را مربوط به زمان خلافت منتصر خليفه ( 247 تا 248 هجرى / 862 - 861 ميلادى ) مىداند - يعنى زمانى كه نوح ديربازى پيش از آن درگذشته بوده - اما اقدام ديگر نوح يعنى فتح اسفيجاب در سال 226 هجرى / 840 ميلادى بيشتر مورد اعتماد و به صحت

--> ( 1 ) - طبرى ، 1044 ، 1066 - 1065 ؛ بلاذرى 431 - 430 . ( 2 ) - ماركوف ، « فهرست تملكات » ، ص 112 ، 114 . ( 3 ) - « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 2 ، 114 . ( 4 ) - بلاذرى ، 420 . در يكى از نسخ خطى نام خليفه منصور ذكر شده